Standaard komt de Mac met een heleboel leuks, maar je wilt natuurlijk ook je eigen apps erbij.
Heel veel van deze software is zelfs gratis (zgn. Freeware) of goedkoop (zgn. Shareware). Je kunt software krijgen via downloadsites (bijv. Macupdate.com) of via de AppStore (vanaf Mac OS 10.6 Snow Leopard).
Installeren of kopiëren
Programma's kun je meestal gewoon naar je harde schijf kopiëren. Dit doe je door het betreffende bestand te slepen en op de map los te laten waar je 'm in kwijt wilt, het zogenaamde "sleur ende pleur".
Soms moet je een programma echter installeren. Dit betekent dat het programma op meerdere plekken dingen aan je Mac moet toevoegen.
Er staat dan 'Installer' of '.pkg' achter de naam. Je start een installer zoals je ieder programma start: door op het icoontje te dubbelklikken. Volg vervolgens de aanwijzingen op je scherm en houd je beheerderwachtwoord bij de hand!
Verpakken, uitpakken en inpakken
Sommige programma's zijn speciaal verpakt (.dmg) en worden na uitpakken (gaat automatisch na dubbelklikken) een zgn. 'Disk Image' (Schijfkopie). Dit is een virtuele schijf op je Bureaublad waar het programma of haar installer op staat:
Deze virtuele schijf werkt net als een echte. Na gebruik ook verwijderen (pleur in de Prullenmand).
Een voorbeeld van software downloaden en kopiëren: Firefox
1. Download het programma .dmg op je bureaublad terecht:
2. Dubbelklik op de .dmg om deze te openen. Er verschijnt een virtuele schijf.
3. Op deze schijf staat het programma. Sleep het naar de map Programma's. Je ziet aan het
teken dat er wat gekopieerd gaat worden:
Klaar! Dubbelklik op het programma om het te starten. De virtuele schijf heb je nu niet meer nodig en kan in de Prullenmand gemieterd worden:
Programma downloaden en installeren in Mac OS 10.7 'Lion'
Anders verpakken dan .dmg
Niet alles wat je downloadt komt als een .dmg binnen. Er zijn diverse methoden voor het inpakken van bestanden:
NB: een Torrent bestand is niet zo zeer een ingepakt bestand, maar een verwijzing naar een bestand.
Zelf bestanden inpakken (comprimeren)
Natuurlijk kun je ook zelf bestanden kleiner maken. Bijvoorbeeld om ze te mailen.
Je kunt een bestand heel makkelijk inpakken als Zip. Rechts-klik (of Control-klik) op het bestand en kies "Comprimeer 'naam-bestand':
Zippen is ook onder Windows een veel gebruikt compressieformaat, dus daarmee zit je altijd goed.
Software downloaden
Zie je leuke software, let erop dat deze geschikt is voor Mac OS X. Let hierbij ook even op de minimale systeemversie (vanaf 10.4, 10.5, 10.6 enz.).
De App Store in Mac OS 10.7 'Lion'
Wanneer je je software uit de App Store haalt, zit je altijd goed qua versie:
Software gekocht?
Het is altijd goed na aanschaf en installatie de site van de fabrikant te bezoeken voor de laatste updates. Veel fabrikanten laten hun software automatisch naar nieuwere versies zoeken. Toch is het verstandig om ook zelf de laatste ontwikkelingen in de gaten te houden.
Software up-to-date houden
Fabrikanten proberen voortdurend hun produkten te verbeteren.
Apple's eigen software (en printersoftware van andere fabrikanten) wordt door middel van Systeemvoorkeuren => Software-update aan de laatste stand der techniek aangepast:
Widgets
Widgets zijn kleine programmaatjes die op zeer snelle wijze te raadplegen zijn en hun werk op de achtergrond doen. Deze programmaatjes bevinden zich in het zgn. 'Dashboard'. Wanneer je Dashboard oproept verdonkert je beeldscherm en krijg je ze in beeld:
Dashboard oproepen kan met een toets op het toetsenbord
, met F12, een ingestelde muisklik, een schermhoek ingesteld in Exposé en via het Dock.
Apple levert standaard een kalender, calculator, klok en weermonitor. Er zijn echter honderden Widgets te krijgen. Je downloadt ze, start ze (dubbelklikken) en ze staan meteen in je Dashboard. Wil je wat veranderen, klik dan op het plussymbool in de linker onderhoek van je scherm. Zo kun je je Widgets verwijderen.Klik op 'Beheer Widgets' en in het midden van je scherm verschijnt het Dashboard-aanpas-venster:
Het downloaden en installeren van Widgets is simpel, nadien dubbelklikken op het bestandje en de Widget installeert zich vanzelf (na toestemming). Sleep daarna de nieuwe Widget op z'n plek in het Dashboard.
Een printer installeren
Mac OS X komt standaard met een flinke portie printer-drivers (besturingsprogramma's). Zorg echter dat je zeker weet dat je aangeschafte printer voor Mac OS X geschikt is (dit hoort op de doos te staan).
Wanneer je de ingebouwde drivers wilt gebruiken ga je naar Systeemvoorkeuren en kiest Afdrukken en Faxen/Scannen:
Klik op het + symbooltje om je printer toe te voegen.
Staat je printer er niet tussen, zul je de meegeleverde (of gedownloade) software moeten installeren. Installeren is niet moeilijk, meestal gaat alles vanzelf. Je hebt wel een beheerderwachtwoord nodig voor installatie.
CD's branden
Cd's branden is geïntegreerd in Mac OS X, er is geen apart programma voor.
Zodra je een lege cd in de speler stopt, reageert de Finder met het volgende:
Als je 'Open Finder' kiest, komt er een cd-icoontje in je Navigatiekolom te staan, waarop je je data kunt sleur ende pleuren:
Wanneer je daarop de cd weer verwijdert, zal de Finder vragen of je de cd wilt branden:
Simpel.
Je kunt ook vanuit diverse al aanwezige programma's kiezen je werk op cd te branden (bijv. iPhoto voor foto's, iTunes voor muziek, iMovie/iDvd voor films). Wanneer je dan 'brand cd' kiest, zal de Mac automatisch vragen om het plaatsen van een lege cd of dvd.
NB: Goede zgn. 'third party' software om cd's te branden is bijvoorbeeld Toast Titanium (werkt er gewoon naast) of het gratis Burn.
Spotlight
"Zoekt en Gij zult vinden." is in Mac OS X zeer zeker het geval. De zoekmachine heet Spotlight en vindt in real-time (terwijl je de zoekterm tiept) bestanden op naam en inhoud. Dit werkt razendsnel!
Spotlight is direkt te benaderen via het icoontje in de rechterbovenhoek van je scherm:
Ook in ieder Finder-venster kun je zoeken:
Speciale tekens gebruiken in teksten:
Waar kan ik dit vinden?
In Systeemvoorkeuren/Landinstellingen/Invoermenu kan je Toetsenbordweergave instellen.
In de menubalk komt dan een landenvlaggetje te staan. Als je hier op klikt wordt het toetsenbord weergegeven. Er verschijnt een zwevend palet van je toetsenbord:
=> 
Afhankelijk van het gekozen lettertype kan je met Shift, Ctrl, Option (Alt), Command (Appeltje), Fn of combinaties hiervan zien welke toetsen welke lettertekens geven. Heel handig als je even de combinatie niet meer weet. Ook kun je bij 'Toon lettertekenpalet' diverse andere tekens kiezen:
Bewaren: hoe en wat.
Wanneer je wat gemaakt hebt in een programma wil je dat meestal graag bewaren. Het Bewaar ('Save') commando vind je onder het Archief ('File') menu.
We bewaren hier een tekstbestand, gemaakt in 'TekstEditor', een bijgeleverd eenvoudige tekstverwerker.
Klap het menu 'Bewaar als' open met het blauwe vierkantje. Zo kom je in eenzelfde structuur terecht als de Finder-vensters hebben, inclusief de Navigatiekolom. Je kunt hierbij ook kiezen uit Lijst- of Kolommenweergave:
Het verschil tussen Bewaar als en Bewaar
"Bewaar als" betekent dat je het document een totaal nieuwe naam geeft. "Bewaar" betekent dat je het bestaande document opnieuw bewaart onder dezelfde naam. De vorige bewaarde versie wordt hiermee overschreven! Let hier op.
NB: dit werkt anders onder Mac OS 10.7 Lion, de term 'Bewaar als' is daar verdwenen en veranderd in 'Dupliceer'. Je kunt trouwens aan een document zien of het al bewaard is ja of nee:
Is het nog niet bewaard (in de huidige versie), dan staat er een zwarte stip in het rode stoplicht.
Lettertypen (Fonts) gebruiken in Mac OS X
Het gebruik van Lettertypen in Mac OS X is een makkie; deze soorten Fonts werken allemaal:
Mac PostScript1 - hoge kwaliteit grafisch font, bestaat uit 2 bestanden: een printerfont en een schermfont,
MacTruetype - printerfont en schermfont in 1 bestand, minder geliefd bij grafici
OpenType - .otf gebaseerd op UniCode, 65.000 tekens per font in plaats van de traditionele 256,
WindowsTruetype - .ttf
Multiple Master - luxe PostScript font
System (dfonts) - speciale hoge kwaliteit TrueType fonts
Lettertypen toevoegen
Ga hiervoor naar Programma's => Lettertypecatalogus.
Start het programma op en je krijgt het volgende Venster:
Hierin kun je alle lettertypen die actief zijn (= gebruiksklaar) bekijken. Om een lettertype toe te voegen, hoef je alleen maar op de + knop te klikken. Ook kun je sets aanmaken. Dit is vooral handig voor de grafici onder ons; zo kun je voor ieder projekt een aparte font-map aanmaken:
Software verwijderen? "Sleur ende Pleur"
Ben je een programma zat? Pak het op en gooi het in de Prullenmand.
Echter, er kunnen meer bestanden op je harde schijf staan dan het programma alleen. Nette programmeurs schrijven de-installers. Is er geen aanwezig? Tik de naam van het programma in in Spotlight en gooi weg wat de naam van het programma bevat. Klaar. Twijfel je of je iets weg moet gooien? Laat het dan staan.
Wil je helemaal niks zelf doen, dan kun je programmaatjes als AppZapper, AppTrap of CleanApp gebruiken.
Must-have software tips van Macmiep:
VLC (Video Lan Client) - video afspeel programma, speelt zowat alles
Flip4Mac - plug-in voor QuickTime om Windows Media af te kunnen spelen
Perian - plug-in voor QuickTime om Windows Media af te kunnen spelen
Firefox - uitstekende web-browser
Transmit - simpel Bittorrent programma
OnyX - systeemherstelprogramma. let wel op de juiste versie voor jouw systeem!
NeoOffice - OpenOffice, gratis versie van MS Office
Skype - klets gratis of voor een gering bedrag met iedereen overal ter wereld
Leuke Widgets:
ScenarioPoker
Teletext
ANWB file-info
NS reisplanner
Dikke Van Dale
NL Radio Widget
Weeronline
Nu.nl
Bezoek sites als www.macupdate.com, http://www.apple.com/downloads/macosx/ om bovenstaande software te downloaden. Gebruikers van 10.6 en hoger kunnen ze meestal in de App Store vinden.
Heel veel van deze software is zelfs gratis (zgn. Freeware) of goedkoop (zgn. Shareware). Je kunt software krijgen via downloadsites (bijv. Macupdate.com) of via de AppStore (vanaf Mac OS 10.6 Snow Leopard).
Installeren of kopiëren
Programma's kun je meestal gewoon naar je harde schijf kopiëren. Dit doe je door het betreffende bestand te slepen en op de map los te laten waar je 'm in kwijt wilt, het zogenaamde "sleur ende pleur".
Soms moet je een programma echter installeren. Dit betekent dat het programma op meerdere plekken dingen aan je Mac moet toevoegen.
Er staat dan 'Installer' of '.pkg' achter de naam. Je start een installer zoals je ieder programma start: door op het icoontje te dubbelklikken. Volg vervolgens de aanwijzingen op je scherm en houd je beheerderwachtwoord bij de hand!
Verpakken, uitpakken en inpakken
Sommige programma's zijn speciaal verpakt (.dmg) en worden na uitpakken (gaat automatisch na dubbelklikken) een zgn. 'Disk Image' (Schijfkopie). Dit is een virtuele schijf op je Bureaublad waar het programma of haar installer op staat:
Deze virtuele schijf werkt net als een echte. Na gebruik ook verwijderen (pleur in de Prullenmand).
Een voorbeeld van software downloaden en kopiëren: Firefox
1. Download het programma .dmg op je bureaublad terecht:
2. Dubbelklik op de .dmg om deze te openen. Er verschijnt een virtuele schijf.
3. Op deze schijf staat het programma. Sleep het naar de map Programma's. Je ziet aan het
teken dat er wat gekopieerd gaat worden:Klaar! Dubbelklik op het programma om het te starten. De virtuele schijf heb je nu niet meer nodig en kan in de Prullenmand gemieterd worden:
Programma downloaden en installeren in Mac OS 10.7 'Lion'
Anders verpakken dan .dmg
Niet alles wat je downloadt komt als een .dmg binnen. Er zijn diverse methoden voor het inpakken van bestanden:
NB: een Torrent bestand is niet zo zeer een ingepakt bestand, maar een verwijzing naar een bestand.
Zelf bestanden inpakken (comprimeren)
Natuurlijk kun je ook zelf bestanden kleiner maken. Bijvoorbeeld om ze te mailen.
Je kunt een bestand heel makkelijk inpakken als Zip. Rechts-klik (of Control-klik) op het bestand en kies "Comprimeer 'naam-bestand':
Zippen is ook onder Windows een veel gebruikt compressieformaat, dus daarmee zit je altijd goed.
Software downloaden
Zie je leuke software, let erop dat deze geschikt is voor Mac OS X. Let hierbij ook even op de minimale systeemversie (vanaf 10.4, 10.5, 10.6 enz.).
De App Store in Mac OS 10.7 'Lion'
Wanneer je je software uit de App Store haalt, zit je altijd goed qua versie:
Software gekocht?
Het is altijd goed na aanschaf en installatie de site van de fabrikant te bezoeken voor de laatste updates. Veel fabrikanten laten hun software automatisch naar nieuwere versies zoeken. Toch is het verstandig om ook zelf de laatste ontwikkelingen in de gaten te houden.
Software up-to-date houden
Fabrikanten proberen voortdurend hun produkten te verbeteren.
Apple's eigen software (en printersoftware van andere fabrikanten) wordt door middel van Systeemvoorkeuren => Software-update aan de laatste stand der techniek aangepast:
Waarschuwing
Let goed op waar je je software haalt. Illegaal gedownloade software kan Malware (trojans) bevatten!
Let goed op waar je je software haalt. Illegaal gedownloade software kan Malware (trojans) bevatten!
Schoonmaakprogramma's
Als oud Windows-gebruiker ben je vaak gewend om schoonmaak- en defragmentatie software te draaien om de Windows machine soepel te houden. Op de Mac is dit niet nodig.
Download liever geen zogenaamde 'schoonmaakprogramma's die zeggen je Mac in goede staat te houden, ondanks de reclames. Zulke software geeft meer problemen dan dat ze ze voorkomt en is ook nog zeer lastig te verwijderen. Sommige zijn zelfs pure 'scareware' (proberen je bang te maken en geld af te troggelen).
Om je Mac schoon te houden gebruik je een zacht, pluisvrij doekje!
Als oud Windows-gebruiker ben je vaak gewend om schoonmaak- en defragmentatie software te draaien om de Windows machine soepel te houden. Op de Mac is dit niet nodig.
Download liever geen zogenaamde 'schoonmaakprogramma's die zeggen je Mac in goede staat te houden, ondanks de reclames. Zulke software geeft meer problemen dan dat ze ze voorkomt en is ook nog zeer lastig te verwijderen. Sommige zijn zelfs pure 'scareware' (proberen je bang te maken en geld af te troggelen).
Om je Mac schoon te houden gebruik je een zacht, pluisvrij doekje!
Widgets
Widgets zijn kleine programmaatjes die op zeer snelle wijze te raadplegen zijn en hun werk op de achtergrond doen. Deze programmaatjes bevinden zich in het zgn. 'Dashboard'. Wanneer je Dashboard oproept verdonkert je beeldscherm en krijg je ze in beeld:
Dashboard oproepen kan met een toets op het toetsenbord
, met F12, een ingestelde muisklik, een schermhoek ingesteld in Exposé en via het Dock.Apple levert standaard een kalender, calculator, klok en weermonitor. Er zijn echter honderden Widgets te krijgen. Je downloadt ze, start ze (dubbelklikken) en ze staan meteen in je Dashboard. Wil je wat veranderen, klik dan op het plussymbool in de linker onderhoek van je scherm. Zo kun je je Widgets verwijderen.Klik op 'Beheer Widgets' en in het midden van je scherm verschijnt het Dashboard-aanpas-venster:
Het downloaden en installeren van Widgets is simpel, nadien dubbelklikken op het bestandje en de Widget installeert zich vanzelf (na toestemming). Sleep daarna de nieuwe Widget op z'n plek in het Dashboard.
Waar staan jouw Widgets op de harde schijf:
Snel switchen tussen programma's
Command-Tab:
Programma's automatisch laten opstarten
Als je wilt dat na het inloggen meteen je favoriete programma's al draaien, kun je dat in Systeemvoorkeuren => Accounts aangeven:
Je kunt ook klikken op het Dock-icoontje en "open na inloggen" kiezen.
Hulpprogramma's
Hier vind je een korte beschrijving van alle Hulpprogramma's in Mac OS 10.5 Leopard. De map Hulpprogramma's bevindt zich in de map Programma's:
Activiteitenweergave: laat zien hoe druk je processor en harde schijf het hebben en waarmee
Adreslijst: serverinformatie
Adreslijst-hulpprogramma: serverinformatie
Airport-configuratieprogramma: helpt je een draadloos netwerk (Wi-Fi) basisstation te configureren
Audio/MIDI-configuratie: instellingen en drivers voor audio en midi-apparaten
Bluetooth-bestandsuitwisseling: regelt draadloze communicatie met daarvoor geschikte apparatuur zoals telefoons
Boot Camp-assistent: helpt je Windows te installeren op je Mac op een aparte partitie
Colorsync-hulpprogramma: kleurbeheer en kalibratie, interessant voor grafici
Console: bekijk alle systeem- en programmalogboeken. Handig om probleem-oorzaken op te sporen.
Digitale kleurenmeter: meet de RGB waarden van een willekeurig punt op je scherm
Grapher: laat wiskundige grafieken zien
Java: Open Source programmeertaal, Mac OS X ondersteunt uiteraard Java
Migratie-assistent: helpt data van je oude Mac over te zetten naar de nieuwe
Netwerkhulpprogramma: wil je een server of modem pingen*, poortscannen e.d. doe het hier (*kijken of ie online is)
ODBC-beheer: OpenDataBaseConjectivity : databasebenadering vanuit programma's
Podcastopname: hulpprogrammaatje voor het maken van Podcasts
Schermafbeelding: maak een foto van je scherm met of zonder timer
Schijfhulpprogramma: controleert en wist schijven en maakt virtuele schijven aan.
Sleutelhangertoegang: bewaart al je wachtwoorden voor sites, email e.d. op een veilige wijze, en controleert veiligheidscertificaten van websites
Systeemprofiel: vertelt alles over je Mac qua hard- en software. Systeemprofiel is ook te benaderen via het Appeltje => "over deze Mac".
Terminal: bestuur je Mac met tekst-commando's in UNIX-taal: voor de liefhebber / gevorderde gebruiker
VoiceOver Utility: bestuur de Mac met gesproken woord en laat de Mac tot je spreken
Command-Tab:
Programma's automatisch laten opstarten
Als je wilt dat na het inloggen meteen je favoriete programma's al draaien, kun je dat in Systeemvoorkeuren => Accounts aangeven:
Je kunt ook klikken op het Dock-icoontje en "open na inloggen" kiezen.
Hulpprogramma's
Hier vind je een korte beschrijving van alle Hulpprogramma's in Mac OS 10.5 Leopard. De map Hulpprogramma's bevindt zich in de map Programma's:
Activiteitenweergave: laat zien hoe druk je processor en harde schijf het hebben en waarmee
Adreslijst: serverinformatie
Adreslijst-hulpprogramma: serverinformatie
Airport-configuratieprogramma: helpt je een draadloos netwerk (Wi-Fi) basisstation te configureren
Audio/MIDI-configuratie: instellingen en drivers voor audio en midi-apparaten
Bluetooth-bestandsuitwisseling: regelt draadloze communicatie met daarvoor geschikte apparatuur zoals telefoons
Boot Camp-assistent: helpt je Windows te installeren op je Mac op een aparte partitie
Colorsync-hulpprogramma: kleurbeheer en kalibratie, interessant voor grafici
Console: bekijk alle systeem- en programmalogboeken. Handig om probleem-oorzaken op te sporen.
Digitale kleurenmeter: meet de RGB waarden van een willekeurig punt op je scherm
Grapher: laat wiskundige grafieken zien
Java: Open Source programmeertaal, Mac OS X ondersteunt uiteraard Java
Migratie-assistent: helpt data van je oude Mac over te zetten naar de nieuwe
Netwerkhulpprogramma: wil je een server of modem pingen*, poortscannen e.d. doe het hier (*kijken of ie online is)
ODBC-beheer: OpenDataBaseConjectivity : databasebenadering vanuit programma's
Podcastopname: hulpprogrammaatje voor het maken van Podcasts
Schermafbeelding: maak een foto van je scherm met of zonder timer
Schijfhulpprogramma: controleert en wist schijven en maakt virtuele schijven aan.
Sleutelhangertoegang: bewaart al je wachtwoorden voor sites, email e.d. op een veilige wijze, en controleert veiligheidscertificaten van websites
Systeemprofiel: vertelt alles over je Mac qua hard- en software. Systeemprofiel is ook te benaderen via het Appeltje => "over deze Mac".
Terminal: bestuur je Mac met tekst-commando's in UNIX-taal: voor de liefhebber / gevorderde gebruiker
VoiceOver Utility: bestuur de Mac met gesproken woord en laat de Mac tot je spreken
Een printer installeren
Mac OS X komt standaard met een flinke portie printer-drivers (besturingsprogramma's). Zorg echter dat je zeker weet dat je aangeschafte printer voor Mac OS X geschikt is (dit hoort op de doos te staan).
Wanneer je de ingebouwde drivers wilt gebruiken ga je naar Systeemvoorkeuren en kiest Afdrukken en Faxen/Scannen:
Klik op het + symbooltje om je printer toe te voegen.
Staat je printer er niet tussen, zul je de meegeleverde (of gedownloade) software moeten installeren. Installeren is niet moeilijk, meestal gaat alles vanzelf. Je hebt wel een beheerderwachtwoord nodig voor installatie.
Alternatieve drivers voor je printer
Het open source (gratis) programma Guten-print bevat honderden printerdrivers. Ook netwerkprinten wordt door Guten-print ondersteund.
Ook kun je CUPS gebruiken, de "Common Unix Printer Service", dat ingebouwd zit in Mac OS X. Hoe dit werkt staat uitgelegd in het hoofdstuk 'Unix'.
NB: Vanaf Mac OS 10.6 Snow Leopard zitten de meeste drivers al ingebakken in OS X en worden updates bijgehouden door Software-update.
Meerdere bestanden tegelijk printen
Wanneer je print, verschijnt in het Dock een icoontje van je printer. Klik erop en kies 'Permanent in Dock'.
Nu kun je vanuit de Finder een reeks documenten naar dat icoontje slepen om ze allen te printen.
Een printopdracht gebruiken om universele PDF-bestanden te maken
Soms heb je iets gemaakt in een programma dat iemand anders niet heeft en je wilt het bestand toch uitwisselen. Geen probleem voor de Mac. Wat je dan kun doen is door middel van een printopdracht de Mac een pdf-bestand te laten maken. PDF, (Portable Document File) is zo ingeburgerd dat het overal ter wereld te lezen is. Wat moet je doen:
Open je document en kies Afdrukken. Selecteer echter 'Bewaar als PDF' in plaats van 'Druk af'.
NB: voor de dtp'ers onder ons: een op deze wijze gegenereerde PDF voldoet niet aan de eisen van professioneel drukwerk.
Het open source (gratis) programma Guten-print bevat honderden printerdrivers. Ook netwerkprinten wordt door Guten-print ondersteund.
Ook kun je CUPS gebruiken, de "Common Unix Printer Service", dat ingebouwd zit in Mac OS X. Hoe dit werkt staat uitgelegd in het hoofdstuk 'Unix'.
NB: Vanaf Mac OS 10.6 Snow Leopard zitten de meeste drivers al ingebakken in OS X en worden updates bijgehouden door Software-update.
Meerdere bestanden tegelijk printen
Wanneer je print, verschijnt in het Dock een icoontje van je printer. Klik erop en kies 'Permanent in Dock'.
Nu kun je vanuit de Finder een reeks documenten naar dat icoontje slepen om ze allen te printen.
Een printopdracht gebruiken om universele PDF-bestanden te maken
Soms heb je iets gemaakt in een programma dat iemand anders niet heeft en je wilt het bestand toch uitwisselen. Geen probleem voor de Mac. Wat je dan kun doen is door middel van een printopdracht de Mac een pdf-bestand te laten maken. PDF, (Portable Document File) is zo ingeburgerd dat het overal ter wereld te lezen is. Wat moet je doen:
Open je document en kies Afdrukken. Selecteer echter 'Bewaar als PDF' in plaats van 'Druk af'.
NB: voor de dtp'ers onder ons: een op deze wijze gegenereerde PDF voldoet niet aan de eisen van professioneel drukwerk.
CD's branden
Cd's branden is geïntegreerd in Mac OS X, er is geen apart programma voor.
Zodra je een lege cd in de speler stopt, reageert de Finder met het volgende:
Als je 'Open Finder' kiest, komt er een cd-icoontje in je Navigatiekolom te staan, waarop je je data kunt sleur ende pleuren:
Wanneer je daarop de cd weer verwijdert, zal de Finder vragen of je de cd wilt branden:
Simpel. Je kunt ook vanuit diverse al aanwezige programma's kiezen je werk op cd te branden (bijv. iPhoto voor foto's, iTunes voor muziek, iMovie/iDvd voor films). Wanneer je dan 'brand cd' kiest, zal de Mac automatisch vragen om het plaatsen van een lege cd of dvd.
NB: Goede zgn. 'third party' software om cd's te branden is bijvoorbeeld Toast Titanium (werkt er gewoon naast) of het gratis Burn.
Switchers: stop maar met zoeken naar een brand-programma
Het branden van schijven is geïntegreerd in het besturingssysteem, er is geen apart programma voor.
Het branden van schijven is geïntegreerd in het besturingssysteem, er is geen apart programma voor.
Spotlight
"Zoekt en Gij zult vinden." is in Mac OS X zeer zeker het geval. De zoekmachine heet Spotlight en vindt in real-time (terwijl je de zoekterm tiept) bestanden op naam en inhoud. Dit werkt razendsnel!
Spotlight is direkt te benaderen via het icoontje in de rechterbovenhoek van je scherm:
Ook in ieder Finder-venster kun je zoeken:
Speciale tekens gebruiken in teksten:
option (alt) + e = accent aigu
option (alt) + ` = accent grave
option (alt) + u = trema
option (alt) + i = accent circonflexe
option (alt) + 2 = Euroteken
Waar kan ik dit vinden?In Systeemvoorkeuren/Landinstellingen/Invoermenu kan je Toetsenbordweergave instellen.
In de menubalk komt dan een landenvlaggetje te staan. Als je hier op klikt wordt het toetsenbord weergegeven. Er verschijnt een zwevend palet van je toetsenbord:
=> Afhankelijk van het gekozen lettertype kan je met Shift, Ctrl, Option (Alt), Command (Appeltje), Fn of combinaties hiervan zien welke toetsen welke lettertekens geven. Heel handig als je even de combinatie niet meer weet. Ook kun je bij 'Toon lettertekenpalet' diverse andere tekens kiezen:
Bewaren: hoe en wat.
Wanneer je wat gemaakt hebt in een programma wil je dat meestal graag bewaren. Het Bewaar ('Save') commando vind je onder het Archief ('File') menu.
We bewaren hier een tekstbestand, gemaakt in 'TekstEditor', een bijgeleverd eenvoudige tekstverwerker.
Klap het menu 'Bewaar als' open met het blauwe vierkantje. Zo kom je in eenzelfde structuur terecht als de Finder-vensters hebben, inclusief de Navigatiekolom. Je kunt hierbij ook kiezen uit Lijst- of Kolommenweergave:
Het verschil tussen Bewaar als en Bewaar
"Bewaar als" betekent dat je het document een totaal nieuwe naam geeft. "Bewaar" betekent dat je het bestaande document opnieuw bewaart onder dezelfde naam. De vorige bewaarde versie wordt hiermee overschreven! Let hier op.
NB: dit werkt anders onder Mac OS 10.7 Lion, de term 'Bewaar als' is daar verdwenen en veranderd in 'Dupliceer'. Je kunt trouwens aan een document zien of het al bewaard is ja of nee:
Is het nog niet bewaard (in de huidige versie), dan staat er een zwarte stip in het rode stoplicht.Lettertypen (Fonts) gebruiken in Mac OS X
Het gebruik van Lettertypen in Mac OS X is een makkie; deze soorten Fonts werken allemaal:
Mac PostScript1 - hoge kwaliteit grafisch font, bestaat uit 2 bestanden: een printerfont en een schermfont,
MacTruetype - printerfont en schermfont in 1 bestand, minder geliefd bij grafici
OpenType - .otf gebaseerd op UniCode, 65.000 tekens per font in plaats van de traditionele 256,
WindowsTruetype - .ttf
Multiple Master - luxe PostScript font
System (dfonts) - speciale hoge kwaliteit TrueType fonts
Lettertypen toevoegen
Ga hiervoor naar Programma's => Lettertypecatalogus.
Start het programma op en je krijgt het volgende Venster:
Hierin kun je alle lettertypen die actief zijn (= gebruiksklaar) bekijken. Om een lettertype toe te voegen, hoef je alleen maar op de + knop te klikken. Ook kun je sets aanmaken. Dit is vooral handig voor de grafici onder ons; zo kun je voor ieder projekt een aparte font-map aanmaken:
Backup tip: Waar bevinden zich de lettertypen?
Font te gebruiken voor jou alleen:
Ga naar de Thuismap. Open de map Bibliotheek (de Bieb-map is verborgen onder Mac OS 10.7 Lion). Hierin staat de map 'Fonts'.
Font voor alle gebruikers van de Mac:
Ga naar Computer/HD. Open de map Bibliotheek. Hierin staat de map 'Fonts'.
Backup-tips (overbodig indien je Time Machine gebruikt):
Naast de gewone mappen in je Thuismap zijn er specifieke plekjes voor de gegevens van:
Mail: in de map Bibliotheek in je Thuismap vind je de map 'Mail' en 'Mail-downloads'. Backup beide. Je kunt dan de oude mail importeren. Wil je alles backuppen, dus ook je accountgegevens, neem dan in de map Bibliotheek/Preferences de voorkeuren van Mail mee: "com.apple.mail.plist". Gooi deze voorkeuren terug op dezelfde plek.
Safari-bookmarks: Bibliotheek/Safari. Backup de map Safari
Widgets: Bibliotheek/Widgets. Backup de map Widgets.
Vergeet ook niet je gedownloade software te backuppen!
NB: Vanaf 10.5 Leopard hebben we het automatische backup programma Time Machine. Dit werkt met een externe harde schijf. Zeer aan te raden!
Font te gebruiken voor jou alleen:
Ga naar de Thuismap. Open de map Bibliotheek (de Bieb-map is verborgen onder Mac OS 10.7 Lion). Hierin staat de map 'Fonts'.
Font voor alle gebruikers van de Mac:
Ga naar Computer/HD. Open de map Bibliotheek. Hierin staat de map 'Fonts'.
Backup-tips (overbodig indien je Time Machine gebruikt):
Naast de gewone mappen in je Thuismap zijn er specifieke plekjes voor de gegevens van:
Mail: in de map Bibliotheek in je Thuismap vind je de map 'Mail' en 'Mail-downloads'. Backup beide. Je kunt dan de oude mail importeren. Wil je alles backuppen, dus ook je accountgegevens, neem dan in de map Bibliotheek/Preferences de voorkeuren van Mail mee: "com.apple.mail.plist". Gooi deze voorkeuren terug op dezelfde plek.
Safari-bookmarks: Bibliotheek/Safari. Backup de map Safari
Widgets: Bibliotheek/Widgets. Backup de map Widgets.
Vergeet ook niet je gedownloade software te backuppen!
NB: Vanaf 10.5 Leopard hebben we het automatische backup programma Time Machine. Dit werkt met een externe harde schijf. Zeer aan te raden!
Software verwijderen? "Sleur ende Pleur"
Ben je een programma zat? Pak het op en gooi het in de Prullenmand.
Echter, er kunnen meer bestanden op je harde schijf staan dan het programma alleen. Nette programmeurs schrijven de-installers. Is er geen aanwezig? Tik de naam van het programma in in Spotlight en gooi weg wat de naam van het programma bevat. Klaar. Twijfel je of je iets weg moet gooien? Laat het dan staan.
Wil je helemaal niks zelf doen, dan kun je programmaatjes als AppZapper, AppTrap of CleanApp gebruiken.
Must-have software tips van Macmiep:
VLC (Video Lan Client) - video afspeel programma, speelt zowat alles
Flip4Mac - plug-in voor QuickTime om Windows Media af te kunnen spelen
Perian - plug-in voor QuickTime om Windows Media af te kunnen spelen
Firefox - uitstekende web-browser
Transmit - simpel Bittorrent programma
OnyX - systeemherstelprogramma. let wel op de juiste versie voor jouw systeem!
NeoOffice - OpenOffice, gratis versie van MS Office
Skype - klets gratis of voor een gering bedrag met iedereen overal ter wereld
Leuke Widgets:
ScenarioPoker
Teletext
ANWB file-info
NS reisplanner
Dikke Van Dale
NL Radio Widget
Weeronline
Nu.nl
Bezoek sites als www.macupdate.com, http://www.apple.com/downloads/macosx/ om bovenstaande software te downloaden. Gebruikers van 10.6 en hoger kunnen ze meestal in de App Store vinden.
Automator
Automator is een robot die opdrachten uitvoert. Deze opdrachten geeft de gebruiker aan het programma door middel van eenvoudige commando's. Automator wordt geleverd met een complete bibliotheek met honderden opdrachten. Elke opdracht is gemaakt voor het uitvoeren van 1 handeling zoals de naam van een groep bestanden wijzigen, email ophalen en meteen printen. Je hoeft hiervoor geen code in te tikken; het werkt volgens het 'sleur ende pleur' principe. Een voorbeeld van een Automator script: het wijzigen van bestandsnamen in de Finder:
Ik zit met het volgende probleem: Ik heb de namen van de hoofdstukken van deze cursus veranderd. Echter: alle plaatjes hebben het hoofdstuknummer ook in hun naam. Hier klopt nu niks meer van. Ik zou met de hand alle namen kunnen veranderen. Dat kost echter heel veel tijd. Ik ga dit dus doen met Automator:
Ik selecteer in de Finder de bestanden die ik van naam wil veranderen en 'sleur ende pleur' ze in het Automator venster:
Automator weet nu met welke bestanden hij iets moet gaan doen. Wat, dat gaan we 'm nu vertellen:
Automator weet nu dat hij namen van Finder-onderdelen moet wijzigen. We moeten 'm nog wel even vertellen wat en hoe:
Klaar!
Automator is een robot die opdrachten uitvoert. Deze opdrachten geeft de gebruiker aan het programma door middel van eenvoudige commando's. Automator wordt geleverd met een complete bibliotheek met honderden opdrachten. Elke opdracht is gemaakt voor het uitvoeren van 1 handeling zoals de naam van een groep bestanden wijzigen, email ophalen en meteen printen. Je hoeft hiervoor geen code in te tikken; het werkt volgens het 'sleur ende pleur' principe. Een voorbeeld van een Automator script: het wijzigen van bestandsnamen in de Finder:
Ik zit met het volgende probleem: Ik heb de namen van de hoofdstukken van deze cursus veranderd. Echter: alle plaatjes hebben het hoofdstuknummer ook in hun naam. Hier klopt nu niks meer van. Ik zou met de hand alle namen kunnen veranderen. Dat kost echter heel veel tijd. Ik ga dit dus doen met Automator:
Ik selecteer in de Finder de bestanden die ik van naam wil veranderen en 'sleur ende pleur' ze in het Automator venster:
Automator weet nu met welke bestanden hij iets moet gaan doen. Wat, dat gaan we 'm nu vertellen:
Automator weet nu dat hij namen van Finder-onderdelen moet wijzigen. We moeten 'm nog wel even vertellen wat en hoe:
Klaar!